Tòa án trả lại đơn khởi kiện trong trường hợp nào? Căn cứ điều 192
Tòa án trả lại đơn khởi kiện trong những trường hợp nào?. Bài viết này giúp bạn hiểu rõ căn cứ pháp lý theo Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015. Ví dụ thực tế và hướng dẫn khiếu nại khi bị trả đơn.
🔹 Khái niệm: Trả lại đơn khởi kiện là gì?
Trong tố tụng dân sự, việc Tòa án trả lại đơn khởi kiện là bước sàng lọc quan trọng trước khi thụ lý vụ án. Hành động này không có nghĩa là vụ việc vô căn cứ. Mà chỉ ra rằng điều kiện khởi kiện chưa được đáp ứng hoặc hồ sơ chưa hợp lệ theo quy định pháp luật.
Việc trả lại đơn được quy định cụ thể tại Điều 192 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Là cơ sở pháp lý trực tiếp mà mọi người khởi kiện cần nắm rõ.
🔹 Căn cứ pháp lý: Điều 192 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015
Theo Điều 192 BLTTDS 2015, Thẩm phán có quyền trả lại đơn khởi kiện trong các trường hợp sau:
- Người khởi kiện không có quyền hoặc không đủ năng lực tố tụng
Ví dụ: Một người bạn của nguyên đơn tự ý nộp đơn khởi kiện thay mà không có ủy quyền hợp pháp.
- Sự việc đã được giải quyết bằng bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật
Nếu vụ việc đã được Tòa án xét xử và bản án có hiệu lực, đương sự không thể khởi kiện lại cùng nội dung.
- Chưa đủ điều kiện khởi kiện theo luật định
Một số loại tranh chấp, như tranh chấp đất đai, phải qua bước hòa giải bắt buộc tại UBND xã. Nếu bỏ qua bước này, đơn sẽ bị trả lại.
- Sự việc không thuộc thẩm quyền của Tòa án
Ví dụ: Khiếu nại hành chính nhưng lại nộp tại Tòa dân sự.
- Người khởi kiện không sửa đổi, bổ sung đơn khi được yêu cầu
Nếu Thẩm phán yêu cầu bổ sung thông tin, tài liệu mà người khởi kiện không thực hiện đúng hạn, đơn sẽ bị trả lại.
- Người khởi kiện không nộp tạm ứng án phí
Sau khi được thông báo, nếu đương sự không nộp án phí trong thời hạn quy định. Tòa án sẽ trả lại đơn khởi kiện.
🔹 Quyền nộp lại đơn khởi kiện sau khi Tòa án trả lại đơn
Pháp luật vẫn bảo đảm quyền khởi kiện của công dân.
Khoản 3 Điều 192 BLTTDS quy định rằng:
Khi lý do trả lại đơn đã được khắc phục (ví dụ đã hòa giải, đã nộp án phí…). Người khởi kiện có quyền nộp lại đơn khởi kiện để Tòa án xem xét thụ lý lại.
*Trình tự và hệ quả pháp lý khi Tòa án trả lại đơn
Khi trả lại đơn. Thẩm phán phải ra văn bản nêu rõ lý do và gửi cho người khởi kiện.
Người khởi kiện có quyền khiếu nại quyết định trả lại đơn trong thời hạn 10 ngày, căn cứ Điều 194 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015.
Nếu khiếu nại có căn cứ. Chánh án hoặc Tòa án cấp trên có thể yêu cầu thu hồi quyết định trả đơn và thụ lý lại vụ án.
🔹 Ví dụ minh họa thực tế
Trường hợp 1:
Chị A khởi kiện anh B vì tranh chấp ranh giới đất. Tuy nhiên, chị A chưa thực hiện hòa giải tại UBND xã theo quy định của Luật Đất đai.
👉 Kết quả: Tòa án trả lại đơn khởi kiện vì chưa đủ điều kiện khởi kiện.
Trường hợp 2:
Anh C khởi kiện yêu cầu hủy hợp đồng mua bán. Nhưng hợp đồng này đã được giải quyết bằng bản án có hiệu lực từ trước.
👉 Tòa án trả lại đơn khởi kiện do sự việc đã được xét xử.
Trường hợp 3:
Bà D được yêu cầu nộp tạm ứng án phí 300.000 đồng trong vòng 7 ngày nhưng không nộp.
👉 Tòa án ra quyết định trả lại đơn vì không thực hiện nghĩa vụ tài chính.
🔹 Lưu ý để tránh việc Tòa án trả lại đơn khởi kiện
- Xác định đúng Tòa án có thẩm quyền (theo nơi cư trú, nơi có tài sản, hoặc thỏa thuận).
- Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, gồm đơn khởi kiện, chứng cứ, tài liệu kèm theo.
- Thực hiện đúng quy trình tiền tố tụng (như hòa giải bắt buộc).
- Đóng tạm ứng án phí đúng hạn theo thông báo.
- Lắng nghe hướng dẫn của Thẩm phán để sửa đổi, bổ sung khi được yêu cầu.
📘 Nhận xét
Việc Tòa án trả lại đơn khởi kiện là cơ chế pháp lý nhằm đảm bảo rằng chỉ những vụ việc đủ điều kiện, hợp lệ mới được thụ lý. Người dân cần nắm rõ các quy định tại Điều 192, Điều 194 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015. Nhằm để bảo vệ quyền khởi kiện của mình đúng pháp luật và hiệu quả nhất.
👉Xem thêm bài viết liên quan:
Khiếu nại Tòa án trả lại đơn khởi kiện cho đương sự
Tính lãi chậm thi hành án – hướng dẫn chi tiết cách tính lãi chính xác
Hiệu lực pháp luật – của bản án sơ thẩm và cách xác định
Kê biên nhà ở để thi hành án có được không?
📄 FAQ – Câu hỏi thường gặp
{ “@context”: “https://schema.org”, “@type”: “FAQPage”, “mainEntity”: [ { “@type”: “Question”,“@type”: “Question”, “name”: “Khi bị trả lại đơn khởi kiện, có được nộp lại không?”, “acceptedAnswer”: { “@type”: “Answer”, “text”: “Có. Khi lý do trả lại đơn đã được khắc phục. Người khởi kiện có quyền nộp lại đơn khởi kiện để Tòa án xem xét thụ lý vụ án. Theo quy định tại khoản 3 Điều 192 BLTTDS 2015.” } }, {“@type”: “Question”, “name”: “Có thể khiếu nại quyết định trả lại đơn khởi kiện không?”, “acceptedAnswer”: { “@type”: “Answer”, “text”: “Người khởi kiện có quyền khiếu nại trong 10 ngày. Kể từ ngày nhận được quyết định trả lại đơn. Theo quy định tại Điều 194 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015.” } } ] }
