Khiếu Nại Tòa Án trả đơn khởi kiện trong các vụ việc dân sự
Khiếu nại khi Tòa án trả lại đơn khởi kiện trong các vụ án dân sự. Đây là vấn đề được hầu hết mọi nguyên đơn đều quan tâm. Việc nghiên cứu các quy định, cách viết đơn khiếu nại. Đặc biệt là biết căn cứ pháp lý, thời hạn và quy trình giải quyết theo Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015. Giúp chúng ta bảo vệ được quyền lợi của mình trong việc tham gia trong tố tụng. Chúng ta hãy tìm hiểu các quy định thực tiễn sau:
Khiếu nại việc Tòa án trả đơn là gì?
“Khiếu nại Tòa án trả đơn” là quyền hợp pháp của người khởi kiện khi cho rằng việc Tòa án trả lại đơn khởi kiện là không đúng quy định pháp luật. Theo Điều 194 và Điều 195 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 (BLTTDS). Nếu Tòa án trả lại đơn vì lý do như không đúng thẩm quyền, thiếu điều kiện khởi kiện, hoặc chưa nộp án phí đúng hạn, người khởi kiện vẫn có quyền khiếu nại yêu cầu xem xét lại.
Việc khiếu nại này giúp bảo vệ quyền khởi kiện. Đây là một trong những quyền cơ bản của công dân trong hoạt động tố tụng dân sự.
Căn cứ pháp lý cần nhớ nếu là người khởi kiện
Theo quy định tại Điều 194, Điều 195 của BLTTDS 2015. Tòa án chỉ được trả lại đơn khởi kiện trong một số trường hợp cụ thể. Tuy nhiên, người dân có quyền khiếu nại nếu cho rằng việc trả lại là trái pháp luật hoặc chưa xem xét đầy đủ hồ sơ.
Các căn cứ pháp lý chính thường gặp gồm:
Điều 192 BLTTDS 2015: Quy định các trường hợp Tòa án được phép trả lại đơn.
Điều 194 khoản 4, 5: Quy định quyền và thời hạn khiếu nại của người khởi kiện.
Điều 194 khoản 6: Quy định thời hạn giải quyết khiếu nại.
Những trường hợp Tòa án có thể trả lại đơn khởi kiện
Tòa án có thể ra thông báo trong các trường hợp sau đây:
- Vụ việc không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án. ( Người khởi kiện nộp đơn sai nơi có thẩm quyền xét xử)
- Người nộp đơn không có quyền khởi kiện hoặc chưa đủ năng lực pháp lý. ( Người khởi kiện không liên quan vụ án hoặc chưa đủ tuổi)
- Đơn khởi kiện không được sửa đổi, bổ sung đúng thời hạn theo yêu cầu của Tòa án. ( Người khởi kiện không bổ sung hoặc sửa đổi đơn theo yêu cầu của Tòa án)
- Không nộp tạm ứng án phí đúng thời hạn quy định. ( Người khởi kiện nhận được thông báo về nộp tạm ứng án phí nhưng không nộp)
- Trường hợp khác theo Điều 192 BLTTDS 2015. ( Thường theo yêu cầu của các vụ việc mà pháp luật có quy định)
Khi nhận được thông báo này. Bạn đừng vội bỏ cuộc. Vì bạn vẫn có thể khiếu nại hợp pháp trong thời hạn 10 ngày. Trong khoảng thời gian này giúp bạn tìm hiểu nguyên nhân cụ thể. Bạn cần đối chiếu các quy định pháp luật và các chứng cứ mà bạn đã cung cấp cho Tòa án. Quan trọng là phải biết lý do trong thông báo mà Tòa án đã từ chối đơn của bạn.
➡️ Trong thực tế, phần lớn trường hợp trả đơn xuất phát từ việc nộp sai Tòa án có thẩm quyền hoặc chậm nộp án phí. Người khởi kiện cần đọc kỹ thông báo của Tòa án để xác định lý do và chuẩn bị khiếu nại đúng hướng.
Thời hạn khiếu nại Tòa án trả đơn
Người khởi kiện có thời hạn là 10 ngày kể từ ngày nhận thông báo trả lại đơn khởi kiện. Trong thời gian này đủ để chúng ta làm đơn khiếu nại gửi Chánh án Tòa án đã ra thông báo đó.
Tuy nhiên, theo quy định của Luật chỉ cho phép bạn 10 ngày để làm đơn. Khoảng thời gian nay có thể coi là đủ thời gian để chúng ta xem lại Thông báo của tòa án và đối chiếu các quy định pháp luật.
Sau khi nhận đơn, Chánh án Tòa án phải giải quyết trong 10 ngày. Nếu bạn không đồng ý với kết quả, bạn có thể khiếu nại tiếp lên Chánh án Tòa án cấp trên trực tiếp.
Ví dụ minh họa về khiếu nại Tòa án trả đơn
Chị Nguyễn Thị A đã nộp đơn kiện yêu cầu ly hôn anh Trần Minh Đ. Sau khi nộp đơn xong thì chị A đã đi làm công ty ở gần nhà. Sau đó, tòa án thông báo cho chị về việc trả lại đơn khởi kiện. Lý do không nộp biên lai thu tiền tạm ứng án phí theo điểm đ khoản 1 Điều 192 BLTTDS 2015. Sau khi nhận thông báo, chị A làm đơn khiếu nại vì chị cho rằng mình đã nộp cho Tòa án trước đó.
Vậy chị A phải nộp đươn khiếu nại ở đâu ?
Trả lời:
Quy trình trước đây, (trước ngày 1/7/2025) thì chị A phải nộp đơn khiếu nại: từ TAND quận, huyện → TAND tỉnh.
Hiện nay, từ ngày 01/7/2025. Hệ thống Tòa án nhân dân ở Việt Nam còn 3 cấp: Tòa án nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân cấp tỉnh, và Tòa án nhân dân khu vực. Mô hình này thay thế cho cấu trúc cũ và chấm dứt hoạt động của Tòa án nhân dân cấp cao và Tòa án nhân dân cấp huyện.
Vì vậy, việc khiếu nại sẽ theo quy trình: Tòa án nhân dân khu vực – Tòa án nhân dân cấp tỉnh – Tòa án nhân dân tối cao
Cách viết đơn khiếu nại Tòa án trả đơn
Mẫu cấu trúc đơn khiếu nại chuẩn:
- Phần mở đầu
Ghi “CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM – Độc lập, Tự do, Hạnh phúc”
Tiêu đề: ĐƠN KHIẾU NẠI VỀ VIỆC TRẢ LẠI ĐƠN KHỞI KIỆN
- Phần nội dung
Thông tin người khiếu nại (họ tên, địa chỉ, CCCD, số điện thoại).
Ngày nhận thông báo trả đơn và số hiệu thông báo.
Lý do Tòa án nêu trong văn bản.
Phân tích căn cứ pháp lý chứng minh việc trả đơn là không hợp lý.
Đề nghị Tòa án xem xét lại, nhận lại đơn khởi kiện và thụ lý vụ án.
- Phần kết đơn
Ghi rõ ngày, tháng, năm và ký tên.
Đính kèm bản sao thông báo trả đơn, bản sao đơn khởi kiện, chứng cứ liên quan.
Việc trình bày đúng, rõ ràng và trích dẫn điều luật cụ thể sẽ tăng khả năng được chấp nhận khiếu nại.
Kết quả giải quyết của việc khiếu nại Tòa án trả đơn
Sau khi xem xét, Tòa án có thể đưa ra hai kết quả:
Chấp nhận khiếu nại: Tòa án sẽ thu hồi thông báo trả đơn, nhận lại đơn khởi kiện và thụ lý vụ án.
Không chấp nhận khiếu nại: Người khởi kiện có thể khiếu nại tiếp lên cấp trên. Hoặc khởi kiện lại nếu khắc phục được lý do bị trả đơn.
Dù kết quả thế nào, việc nộp đơn khiếu nại đúng thời hạn và đúng quy định. Vẫn luôn là yếu tố quyết định để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bạn.
Lưu ý quan trọng khi khiếu nại
Gửi đơn đúng Tòa án đã ra thông báo trả đơn.
Giữ lại biên nhận nộp đơn hoặc văn bản xác nhận đã gửi.
Nộp trong thời hạn 10 ngày để đảm bảo tính hợp lệ.
Trình bày nội dung ngắn gọn, có trích dẫn điều luật cụ thể.
❓Câu hỏi nghiên cứu trường hợp khiếu nại tòa án trả đơn
Bạn đã từng gặp trường hợp Tòa án trả lại đơn khởi kiện chưa? Và đã tham gia trong vụ án dân sự nào chưa?
Theo bạn, quy định về khiếu nại hiện nay có cần sửa đổi để bảo vệ người dân tốt hơn không?
📘 Nhận định thực tế về việc khiếu nại Tòa án trả đơn
Quyền khiếu nại Tòa án trả đơn là cơ chế bảo vệ công dân trước sai sót trong tố tụng. Việc nắm vững quy trình, căn cứ pháp lý và thời hạn khiếu nại giúp bạn đảm bảo quyền khởi kiện hợp pháp. Tránh mất thời gian khi giải quyết tranh chấp dân sự.
�� Xem thêm bài viết:
Cách thu hồi nợ sau khi có Bản án, Quyết định của Tòa án
Hiệu lực pháp luật – của bản án sơ thẩm và cách xác định
Kê biên nhà ở để thi hành án có được không
📄 FAQ – Câu hỏi thường gặp (dạng JSON-LD Schema)
{ “@context”: “https://schema.org”, “@type”: “FAQPage”, “mainEntity”: [ { “@type”: “Question”, “name”: “Khiếu nại Tòa án trả đơn là gì?”, “acceptedAnswer”: { “@type”: “Answer”, “text”: “Khiếu nại Tòa án trả đơn là quyền của người khởi kiện được yêu cầu xem xét lại quyết định trả lại đơn khởi kiện. Nếu cho rằng Tòa án trả đơn không đúng quy định pháp luật. Công dân có quyền khiếu nại Tòa án trả đơn theo quy định của pháp luật” } },
